Share knowledge and exchange experiences
to achieve and maintain excellent sustainable results.

Een innovatieve aanpak in het Family Justice Center Antwerpen

Even situeren

Geweld in de privésfeer is de meest omvangrijke geweldsvorm in onze samenleving.

Intrafamiliaal geweld komt voor in alle sociaaleconomische klassen en binnen alle culturen in de samenleving. Slachtoffers zijn in de meeste gevallen vrouwen en kinderen, maar het treft ook mannen, ouders en ouderen.

Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) wordt 1 op 4 vrouwen minstens eenmaal in haar leven geconfronteerd met seksueel geweld vanwege haar partner. Meer dan 70% van de vrouwen die wereldwijd vermoord werden, zijn vermoord door hun partner.

Per dag wordt er van 19 kinderen melding gemaakt dat ze mishandeld worden 

Family Justice Center, een innovatieve aanpak

Een Family Justice Center is een innovatief project in de strijd tegen Intrafamiliaal geweld. Complexe dossiers, die een multidisciplinaire aanpak vergen, worden er behandeld door een team van experten: medewerkers van justitie, politie, algemeen welzijnswerk, geestelijke gezondheidszorg, jeugdhulp, .… Uniek is dat ze allemaal dezelfde werkvloer delen waardoor slachtoffers (en daders) niet langer het gevoel hebben dat ze van het kastje naar de muur worden gestuurd en hun dossiers efficiënter opgevolgd worden.

Het concept van zo’n Family Justice Center komt overgewaaid uit de Verenigde Staten. In België werd het eerste Family Justice Center in Antwerpen opgericht, in nauwe samenwerking tussen provincie, stadsbestuur en OCMW.

 

Wat maakt hun aanpak tot een succes?

We verkennen samen met Pascale Franck en Davy Simons, de leidinggevenden van het Center waarin hun aanpak uniek is en hoe ze erin slaagden om op korte termijn dit innovatieve project te realiseren. We geven hier een overzicht van wat aan bod kwam in dit gesprek:

Muren slopen tussen sectoren

Elke sector heeft zijn eigen denkwijzen, invalshoeken, procedures maar ook andere meldingsplicht. Niet vanzelfsprekend om de muren tussen justitie, politie en welzijn te slopen. We hebben deze diensten fysiek samengebracht in één kantoor.

Van bij het begin hebben we vooral ingezet op samenwerken eerder dan op procedures.  We hebben heel bewust een vlakke organisatie. Positief gedrag werd beloond: collega’s werden genomineerd, we hadden ook een wisselbeker.

Een warme benadering van de cliënt gericht op empowerment

Je komt in een warme, kleurige en mooi ingericht interieur, je voelt je meteen thuis.  Dit is het resultaat van een duidelijke visie: mensen die uit een geweldsituatie komen een warm en huiselijk gevoel geven: ‘ik ben welkom, ik mag er zijn’. Want net dat gevoel is erg gekwetst.

Basis is het KIS principe: we willen alles basic en simpel houden.  We luisteren naar de vraag en kijken heel pragmatisch naar wie  een antwoord kan bieden.  We laten ons vooral leiden door wat iemand nodig heeft om terug zichzelf te zijn en in zijn/haar kracht te staan.

Het lijkt haast vanzelfsprekend, maar in de praktijk denken veel sociale diensten vanuit het organisatieperspectief en zien enkel dat stukje dat tot hun opdracht behoort.

‘Denkt aleer gij doende zijt en doende denkt dan nog’  - Guido Gezelle

We zijn vooral doeners en durven ook wel eens buiten te lijntjes kleuren. We hebben niet eerst een heel concept uitgewerkt. We zijn er experimenteel mee begonnen en hebben gaandeweg voortschrijdend inzicht opgebouwd.  We hebben ook telkens ingespeeld op opportuniteiten om de nodige middelen te voorzien.

Die daadkracht is op zich een aantrekkingspool: nu komen diensten zelf vragen om mee te werken.

Focus op waarden en cultuur

We hebben nogal wat tijd besteed om enkele waarden uit te kristalliseren die we als richtlijn nemen in onze omgaan met cliënten en met elkaar. Dat biedt een duidelijke richting en medewerkers weten wat van hen verwacht wordt.

We werken heel gericht aan een positieve sfeer in de organisatie. Het moet leuk zijn om hier te werken en mensen moeten zich goed voelen. Er wordt hier best wel wat gelachen, humor is voor ons een belangrijke waarde.

We willen medewerkers ruimte geven. Als we willen dat ze cliënten in hun kracht brengen, moeten we als organisatie het goede voorbeeld geven en hen ook op die manier benaderen.

Beperkte structuur die vooral moet ondersteunen

Als kader voor de werking zoeken we naar werkinstrumenten die medewerkers ondersteunen: een draaiboek gericht op de essentie,  een stappenplan om onderbouwde beslissingen te nemen, moreel beraad als iemand een niet vanzelfsprekende keuze heeft gemaakt om bv. spreekrecht te gebruiken.

Maar we willen dit alles bewust minimaal houden, enkel waar nodig. We willen eerder voortdurende reflectie stimuleren. We vragen ook telkens feedback aan de cliënt zodat we goed zicht krijgen op wat daadwerkelijk mensen verder helpt.

Geen soloposities

We werken veel in duo en in trio. Dit is een bewuste keuze om continuïteit te verzekeren en om macht te delen.

We leiden ook de organisatie met ons twee. Zo kunnen we elkaar bijsturen, maar ook zaken delen en elkaar steunen. We houden elkaar op koers.

Het is door een combinatie van deze eenvoudige principes dat het Family Justice Center erin slaagde om op korte tijd een innovatieve en succesvolle organisatie neer te zetten. De volgende jaren zullen er meer van zulke centra verschijnen in andere steden. De Vlaamse overheid heeft immers beslist om de expertise die in Antwerpen werd opgebouwd over heel Vlaanderen uit te rollen. Hopelijk slaagt men erin om in de nieuwe centra ook die elementen, die net het Antwerpse verhaal tot een succes maken, over te nemen.

Meer weten?

Pascale en Davy schreven samen een boek over hun benadering op 20 april wordt dit gelanceerd tijdens een event.

Website Family Justice Center Antwerpen: http://fjc-veiligthuis.be